Chúng ta hãy làm một phép tính xác suất thống kê như sau: Xung quanh ta đang sống có rất nhiều chúng sanh, từ trong không khí đến trong lòng đất, vô số và vô số, lấy ví dụ trong một tổ kiến hay một tổ mối đã là triệu triệu con, thế mới thấy được tỉ lệ con người so với chúng sanh là rất thấp không đáng kể, gần như là bằng không. Dân số thế giới là 8 tỷ người, nhưng con số này quá nhỏ bé so với tất cả chúng sinh trên quả địa cầu này, từ trên mặt đất đến dưới đại dương. Chính vì vậy mà ta mới thấy được khi để mất thân người này thì cơ hội để được quay lại làm người hầu như là không thể, mà hầu như chúng ta bị đoạ vào 4 đường xấu, và phải mất hàng tỉ tỉ năm mới được làm người trở lại.
Điều này được Đức Phật thuyết giảng trong bài kinh con rùa mù. Bài kinh đại ý như sau: có một Rùa Mù sống ở dưới đáy đại dương, Trên đại dương có một khúc gỗ, trên khúc gỗ có một bộng cây, trôi theo các hướng đông tây nam bắc, tuỳ theo gió thổi. Con Rùa mù cứ 100 năm trồi lên mặt nước một lần và tìm khúc gỗ này để đưa cái đầu vào bộng cây. Các bạn thấy xác suất để con rùa mù tìm được khúc gỗ và đưa đầu vào được bộng cây sau 100 năm mới trồi lên một lần, xin các bạn hãy lưu ý là 100 năm mới lại trồi lên một lần, giữa đại dương mênh mông là hầu như không thể xảy ra. Đức Phật nói, tương tự như vậy, một người sau khi chết đi để trở lại được làm người còn khó hơn việc con rùa mù tìm được khúng gỗ kia. Thế nên chúng ta mới thấy thân người khó được và vô cùng quý giá biết chừng nào.
Nhưng vì sao khi mất thân người lại khó mà trở lại được làm người? Do hàng ngày chúng ta sống trong tham lam, sân hận, mê mờ, sống không tỉnh thức, sống si mê không biết mọi thứ từ nói năng đến hành động suy nghĩ, liên tục tạo nghiệp sát sanh dục vọng chạy theo trần cảnh. Chúng ta huân tập các thói quen xấu, bất thiện, tạo nhân xấu, ác nghiệp, nên chúng ta phải nhận quả xấu, đây là lẽ đương nhiên và đúng với luật nhân quả, chẳng có gì sai cả. Chúng ta đừng vô ơn với chính mình, Trong vô lượng kiếp ta đã tu tập biết bao nhiêu thiện pháp để kiếp này được làm người, với mục đích khi có được thân người quý giá, đầy đủ điều kiện để tu tập giác ngộ giải thoát mà ngay cả chư thiên cũng ganh tỵ. Hãy nắm lấy cơ hội ngàn năm có một này mà tinh tấn nỗ lực tu tập giác ngộ giải thoát, đừng lãng phí để một kiếp người qua đi.
Trần Văn Tính - Nguyên Đức