Vậy khi nào tâm mới hết vô minh, hết hôn mê, hết si ám lầm chấp ngũ uẩn? Đó chính là khi tâm đã có trí tuệ, đã thấy biết rõ bốn sự thật về ngũ uẩn thì khi ấy tâm mới nhả ra lòng tham ái đối với ngũ uẩn.Và khi lòng tham ái đối với ngũ uẩn được nhả ra thì tâm mới thoát khỏi cảnh sanh tử, thoát khỏi phiền não và thoát khỏi khổ.

 

 

Con đường tu tập đưa đến tâm hết vô minh, thấy biết rõ ngũ uẩn và đoạn tận tham ái đối với ngũ uẩn chính là con đường Tám đúng mà bậc Chánh Đẳng Giác đã tự mình phát hiện, đã tự mình tìm thấy. Phương pháp Tám đúng đó là: Thấy biết đúng, suy nghĩ đúng, nói lời đúng, hành động đúng, nuôi mạng đúng, siêng đúng việc, quán đúng chỗ, định đúng cách. Đây gọi là phương pháp Tám đúng. Nhờ sự tu tập tám cái đúng này mà tâm mới đâm thủng được màn lưới dầy đặc của vô minh và phá vỡ được vô minh, làm cho minh sanh khởi, làm cho trí tuệ chân chánh sanh khởi.

 

Khi trí tuệ chân chánh sanh khởi thì ngũ uẩn được nhìn thấy, và tham sân si được nhìn thấy. Khi ngũ uẩn được nhìn thấy, tham sân si được nhìn thấy, thì sự tẩy rửa tâm được tiến hành, tham sân si được thanh lọc sạch và sự chấp trước, sự dính mắc, lòng tham ái đối với ngũ uẩn được tẩy sạch. Khi sự tham ái đối với ngũ uẩn được diệt tận thì tâm không còn dao động, không còn dính mắc, không còn chấp trước, tâm được an tịnh, được thật sự an tịnh, thật sự tịch tịnh, đó là Niết- bàn, đó là giải thoát - là sự thoát khỏi sanh tử, phiền não, khổ, buồn vui, thương ghét, được mất, có không, tham dục, tham ái, sân hận, si mê, thoát khỏi sanh, già, bệnh, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não, thoát khỏi những tâm xấu ác, những tâm bất thiện như độc ác, ganh tỵ, dèm pha, đâm thọc, ích kỷ, hẹp hòi, hơn thua, đấu đá, lừa lọc, xảo trá, man trá, dối trá, ba hoa, khoác lác, nói dốc, nói xạo, nói khoét, nói nhảm, nghiệp, luân hồi, nhân quả, địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh, lậu hoặc. Sự thoát khỏi tất cả những tâm xấu ác, thoát khỏi tất cả những phiền não, hệ luỵ khi có thân ngũ uẩn, thoát khỏi những ngũ uẩn quanh quẩn lùng nhùng trong những thứ luân hồi, vô thường, khổ, sanh tử, thoát khỏi tất cả những trạng thái tâm uế nhiễm về dục, uế nhiễm về hữu, uế nhiễm về vô minh, sự thoát khỏi tất cả những thứ này, đây gọi là giải thoát, là Niết-bàn, là tịch tịnh, là thể nhập vào bất tử.

 

Tóm lại như sau:

 

- Sự chấp thủ ngũ uẩn là phiền não, là phiền hà, là phiền phức, là khổ cho các chúng sanh. Và cái

phiền phức này chính là sự lẩn quẩn trong sanh, già, bệnh, chết, thương ghét, buồn vui, có không, được mất trong các thân ngũ uẩn sanh tử, tử sanh triền miên không dứt.

 

- Nguyên nhân sanh khởi các ngũ uẩn chính do vô minh, do sự không nhìn thấy, không thấy biết rõ ràng đầy đủ về ngũ uẩn nên lòng tham ái, tâm ái luyến, tâm thèm muốn, tâm khao khát, tâm thích thú đối với ngũ uẩn. Do tâm có khao khát, ái luyến đối với ngũ uẩn nên các ngũ uẩn có chỗ trú trong tâm, có chỗ nương tựa trong tâm và sanh khởi liên tục.

 

- Khi vô minh được đoạn diệt, nghĩa là khi tâm có trí tuệ, thấy biết rõ về ngũ uẩn, thấy biết tất cả các khía cạnh của ngũ uẩn, thấy biết rõ duyên sanh, duyên diệt và bản tánh vô thường, phiền não, luân hồi, sanh tử, trống rỗng, trống không, vô ngã, vô nghĩa, lẩn quẩn của ngũ uẩn thì khi ấy lòng tham ái đối với ngũ uẩn được tẩy sạch. Do lòng tham ái đối với ngũ uẩn được tẩy sạch nên ngũ uẩn không còn chỗ trú trong tâm, do ngũ uẩn không có chỗ trú trong tâm nên không thể tiếp tục sanh khởi. Và như vậy, sự sanh khởi ra những thân ngũ uẩn vô thường, phiền não, phiền phức, khổ và luân hồi này sẽ được chấm dứt.

 

- Phương pháp Tám đúng là phương pháp chân chánh, là phương pháp đúng đưa đến sự thấy biết rõ về ngũ uẩn, tẩy sạch vô minh, tẩy sạch lòng tham ái đối với những ngũ uẩn phiền phức và lẩn quẩn này.

 

Sư Cô Chơn Tín Toàn